อองรี กาก็อง–เค็นโซ โซอาอิ คว้าโนเบลเคมี 2026 จากโมเลกุลภาพสะท้อน
รางวัลยกย่องการค้นพบผลแบบไม่เชิงเส้นและปฏิกิริยาเร่งตัวเองในการสังเคราะห์สารอินทรีย์แบบอสมมาตร ซึ่งช่วยให้นักเคมีควบคุมการสร้างโมเลกุลด้านซ้ายหรือขวาได้ดีขึ้น

ราชบัณฑิตยสภาวิทยาศาสตร์แห่งสวีเดนประกาศเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2026 ให้อองรี บี. กาก็อง นักเคมีชาวฝรั่งเศส และเค็นโซ โซอาอิ นักเคมีชาวญี่ปุ่น เป็นผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเคมีประจำปี 2026 สำหรับการค้นพบผลแบบไม่เชิงเส้นและปฏิกิริยาเร่งตัวเองในการสังเคราะห์สารอินทรีย์แบบอสมมาตร
โมเลกุลจำนวนมากมีโครงสร้างสองแบบที่เป็นภาพสะท้อนกัน คล้ายมือซ้ายกับมือขวา แม้ส่วนประกอบเหมือนกัน แต่แต่ละแบบอาจให้กลิ่น คุณสมบัติทางเคมี หรือผลต่อร่างกายต่างกัน งานที่ควบคุมให้ปฏิกิริยาสร้างโมเลกุลด้านที่ต้องการจึงมีความสำคัญต่อการออกแบบยาและสารเคมีอื่น ๆ
งานของกาก็องช่วยอธิบายและพัฒนาปฏิกิริยาที่ความไม่สมดุลเล็กน้อยระหว่างโมเลกุลสองด้านสามารถขยายตัวขึ้นได้ ส่วนโซอาอิพัฒนาปฏิกิริยาเร่งตัวเองที่ผลิตภัณฑ์ช่วยเร่งให้เกิดผลิตภัณฑ์แบบเดียวกันเพิ่มขึ้น ปัจจุบันเป็นที่รู้จักในชื่อปฏิกิริยาโซอาอิ ผลงานทั้งสองส่วนช่วยตอบปริศนาว่าเคมีสามารถเลือกโมเลกุลด้านใดด้านหนึ่งได้อย่างไร
Reuters และ Associated Press ระบุว่างานดังกล่าวมีความสำคัญต่อการผลิตยา เพราะโมเลกุลภาพสะท้อนต่างด้านอาจทำงานต่างกัน อย่างไรก็ตาม รางวัลนี้ยกย่องหลักการและเครื่องมือพื้นฐานของเคมี ไม่ได้หมายความว่ายาทุกชนิดเกิดจากปฏิกิริยาเดียวกันโดยตรง งานยังช่วยให้นักวิทยาศาสตร์ศึกษาว่าเหตุใดระบบสิ่งมีชีวิตจึงมักเลือกโมเลกุลเพียงด้านเดียว
กาก็องมีอายุ 95 ปีและสังกัด Université Paris-Sud ส่วนโซอาอิมีอายุ 76 ปีและสังกัด Tokyo University of Science ทั้งสองแบ่งเงินรางวัล 12 ล้านโครนาสวีเดน และมีกำหนดรับเหรียญกับประกาศนียบัตรในพิธีที่กรุงสตอกโฮล์มวันที่ 10 ธันวาคม

