คณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 เห็นชอบนโยบายและกรอบกำกับดูแลกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ของไทย โดยแบ่งโครงการออกเป็น 7 ระดับตามกำลังไฟฟ้าที่ใช้ ตั้งแต่ศูนย์ขนาดเล็กต่ำกว่า 0.5 เมกะวัตต์ ไปจนถึงโครงการขนาดใหญ่มากตั้งแต่ 200 เมกะวัตต์ขึ้นไป พร้อมกำหนดมาตรฐานขั้นต่ำด้านที่ตั้ง ไฟฟ้า น้ำ สิ่งแวดล้อม และประโยชน์ที่ประเทศไทยควรได้รับ

มตินี้เกิดขึ้นหลังการลงทุนดาต้าเซ็นเตอร์และคลาวด์ขนาดใหญ่ไหลเข้าสู่ไทยต่อเนื่อง แต่หน่วยงานรัฐยังต้องตอบคำถามสำคัญว่าโครงการเหล่านี้จะใช้ไฟและน้ำเท่าใด ตั้งอยู่ตรงไหน กระทบชุมชนอย่างไร และสร้างงานหรือถ่ายทอดทักษะให้คนไทยมากน้อยเพียงใด

## แบ่ง 7 ระดับตามการใช้ไฟ

กรอบใหม่จำแนกดาต้าเซ็นเตอร์ตามกำลังไฟฟ้าเป็น 7 ระดับ ได้แก่ ต่ำกว่า 0.5 MW, ตั้งแต่ 0.5–ต่ำกว่า 5 MW, 5–ต่ำกว่า 10 MW, 10–ต่ำกว่า 20 MW, 20–ต่ำกว่า 50 MW, 50–200 MW และตั้งแต่ 200 MW ขึ้นไป

กิจการที่ใช้ไฟตั้งแต่ 0.5 MW ขึ้นไปจะเข้าสู่กระบวนการกำกับดูแลตามนิยามใหม่ ส่วนศูนย์ขนาดต่ำกว่าเกณฑ์ส่วนใหญ่เป็นระบบภายในของธนาคารหรือองค์กรที่ไม่ได้ให้บริการบุคคลภายนอกในวงกว้าง จึงมีผลกระทบต่อโครงข่ายและชุมชนค่อนข้างจำกัดกว่า

ความเข้มข้นของข้อกำหนดจะเพิ่มตามขนาดโครงการ โดยดาต้าเซ็นเตอร์ต่ำกว่า 20 MW ยังสามารถตั้งในพื้นที่พาณิชยกรรมได้ แต่โครงการตั้งแต่ 20 MW ขึ้นไปจะต้องตั้งในพื้นที่อุตสาหกรรม เพื่อให้การจัดการไฟฟ้า น้ำ ระบบสำรอง และผลกระทบต่อพื้นที่โดยรอบอยู่ภายใต้โครงสร้างกำกับที่เหมาะสม

## ไม่ได้ดูแค่เงินลงทุน แต่ดูไฟ น้ำ และชุมชน

มาตรฐานขั้นต่ำครอบคลุม 4 มิติหลัก คือสถานที่ตั้ง การเชื่อมต่อกับโครงข่ายไฟฟ้าและน้ำ การจัดทำแนวปฏิบัติด้านสิ่งแวดล้อม หรือ Code of Practice (CoP) และการสร้างประโยชน์ทางเศรษฐกิจและสังคม

ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อมจะพิจารณาเรื่องเสียง ความร้อน ประสิทธิภาพการใช้พลังงาน ระบบหล่อเย็นและการใช้น้ำ รวมถึงการตรวจวัดคุณภาพน้ำก่อนปล่อยออกจากระบบ สำหรับรายละเอียดทางเทคนิคบางส่วน รัฐบาลยังต้องเปิดรับฟังความคิดเห็นและออกหลักเกณฑ์รองรับต่อไป จึงต้องติดตามข้อความฉบับใช้งานจริง ไม่ควรตีความว่าทุกตัวเลขเริ่มบังคับใช้ทันทีในวันเดียวกับมติ ครม.

โครงการขนาดใหญ่จะถูกพิจารณาว่าสร้างประโยชน์ให้ไทยอย่างไร ไม่ว่าจะเป็นการจ้างงาน การพัฒนาทักษะวิศวกรและบุคลากรดิจิทัล การเชื่อมโยงผู้ประกอบการไทย การวิจัยพัฒนา หรือการใช้พลังงานที่มีประสิทธิภาพ แนวคิดสำคัญคือเงินลงทุนสูงเพียงอย่างเดียวไม่ควรเป็นเหตุผลพอสำหรับการจัดสรรไฟฟ้าและน้ำจำนวนมาก

## One Stop Service และ Dashboard กลาง

กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมจะเป็นหน่วยงานหลักในการพัฒนาระบบ Dashboard TH-DC เพื่อรวบรวมข้อมูลการยื่นขออนุญาต การอนุมัติ และสถานะการดำเนินงานของโครงการจากหลายหน่วยงานไว้ในระบบเดียว

อีกกลไกคือ Data Center One Stop Service หรือ DC-OSS ซึ่งจะทำหน้าที่รับคำขอ เชื่อมข้อมูล คัดกรองโครงการเบื้องต้น และติดตามผล เป้าหมายคือแก้ปัญหากระบวนการแยกส่วน และป้องกันการกักตุนโควตาไฟฟ้าหรือพื้นที่โดยผู้ที่ยังไม่มีความพร้อมลงทุนจริง

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติระบุไว้ก่อนการเสนอ ครม. ว่า กรอบดังกล่าวต้องทำให้การจัดสรรทรัพยากรเกิดประโยชน์สูงสุดโดยไม่กระทบประชาชนและชุมชน พร้อมส่งเสริม Green Data Center และการจัดหาทรัพยากรบางส่วนด้วยตนเอง

## ทำไมเรื่องนี้กำลังเป็นกระแส

AI คลาวด์ และบริการดิจิทัลต้องใช้ศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่ขึ้นอย่างรวดเร็ว ดาต้าเซ็นเตอร์จึงถูกมองพร้อมกันสองด้าน ด้านหนึ่งเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญที่ดึงการลงทุนและรองรับเศรษฐกิจดิจิทัล แต่อีกด้านเป็นกิจการที่ใช้ไฟฟ้าและน้ำสูง รวมทั้งมีเครื่องกำเนิดไฟสำรอง ระบบทำความเย็น และการระบายความร้อนที่อาจกระทบพื้นที่รอบข้าง

มติวันนี้จึงเป็นความพยายามสร้างกติกาก่อนโครงการขนาดใหญ่เพิ่มจำนวนมากขึ้น โดยเฉพาะในพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกและจังหวัดที่มีโครงข่ายไฟฟ้าพร้อม หากไม่มีข้อมูลรวมและเกณฑ์เดียวกัน แต่ละหน่วยงานอาจเห็นภาพเพียงบางส่วนและประเมินผลกระทบสะสมได้ยาก

## สิ่งที่ต้องจับตาหลังมติ ครม.

ประเด็นแรกคือรายละเอียดมาตรฐานที่จะประกาศใช้จริง โดยเฉพาะเกณฑ์ประสิทธิภาพพลังงาน การใช้น้ำ เสียง ความร้อน น้ำมันสำรอง และระยะห่างจากชุมชน ประเด็นที่สองคือการจัดการโครงการเดิมและโครงการที่อยู่ระหว่างก่อสร้าง ซึ่งรัฐบาลยืนยันว่าจะมีช่วงเปลี่ยนผ่านและไม่เปลี่ยนกติกาย้อนหลังกับผู้ที่ดำเนินการถูกต้อง แต่ผู้ประกอบการต้องปรับให้สอดคล้องกับข้อกำหนดด้านสิ่งแวดล้อม

ประเด็นสุดท้ายคือความโปร่งใสของ Dashboard TH-DC ว่าจะเปิดเผยข้อมูลส่วนใดต่อสาธารณะ และประชาชนในพื้นที่จะตรวจสอบการใช้ไฟ น้ำ และผลกระทบของแต่ละโครงการได้เพียงใด เพราะความเชื่อมั่นไม่ได้เกิดจากการมีมาตรฐานเท่านั้น แต่เกิดจากข้อมูลที่ตรวจสอบได้และการบังคับใช้ที่เท่าเทียม

แหล่งข้อมูลโดยตรงและประกอบการตรวจสอบ: [รัฐบาลไทย—การแถลงมติ ครม. วันที่ 10 พฤศจิกายน 2569](https://www.thaigov.go.th/th/media/video/watch/13618), [สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ](https://www.nesdc.go.th/ifs-27102569/), [รัฐบาลไทย—ร่างนโยบายกำกับดูแลดาต้าเซ็นเตอร์](https://www.thaigov.go.th/th/news/170597) และ [กรุงเทพธุรกิจ](https://www.bangkokbiznews.com/economics/1260115)