กระทรวงศึกษาธิการกำชับสถานศึกษาและหน่วยงานในสังกัดไม่ให้ลงโทษ ข่มขู่ กดดัน หรือตัดสิทธิของนักเรียนเพราะเข้าร่วมชุมนุมโดยสงบ ก่อนกิจกรรมของกลุ่ม “เรานักเรียน” ที่มีการนัดหมายในกรุงเทพฯ วันที่ 20 พฤศจิกายน 2569 พร้อมย้ำอีกประเด็นที่เกี่ยวกับชีวิตประจำวันในโรงเรียนว่า การใช้ระเบียบเรื่องทรงผมหรือเครื่องแต่งกายต้องไม่กระทบสิทธิในการเรียนและการเข้าสอบ

มาตรการนี้มาจากคำแถลงของประเสริฐ จันทรรวงทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน ซึ่งเผยแพร่บน[เว็บไซต์รัฐบาลไทย](https://www.thaigov.go.th/th/news/171345) ต่อมาเช้าวันที่ 20 พฤศจิกายน [มติชน](https://www.matichon.co.th/politics/news_5983060) รายงานคำชี้แจงของรองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรีที่ย้ำแนวทางเดียวกัน การชี้แจงซ้ำในวันนัดหมายทำให้เรื่องนี้ไม่ได้อยู่แค่ที่การจัดกิจกรรม แต่รวมถึงวิธีที่สถานศึกษาปฏิบัติต่อนักเรียนทั้งก่อนและหลังการแสดงออก

ถ้อยแถลงแยกสองเรื่องที่มักถูกพูดปนกัน เรื่องแรกคือการคุ้มครองนักเรียนจากการถูกตอบโต้เพราะเข้าร่วมชุมนุมโดยสงบ เรื่องที่สองคือสิทธิเรียนและเข้าสอบของนักเรียนเมื่อมีข้อโต้แย้งเรื่องทรงผมหรือเครื่องแต่งกาย กระทรวงไม่ได้ประกาศในข่าวนี้ว่ายกเลิกระเบียบทุกข้อ แต่กำชับให้สถานศึกษาพิจารณาแนวปฏิบัติอย่างเหมาะสม โดยไม่ใช้ข้อกำหนดเหล่านั้นเป็นเหตุปฏิเสธการเข้าสอบหรือตัดโอกาสทางการศึกษา

ด้านความปลอดภัย กระทรวงระบุว่าได้ขอความร่วมมือจากสำนักงานตำรวจแห่งชาติ กรุงเทพมหานคร และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อดูแลเด็กและเยาวชน พร้อมขอให้ผู้ปกครองช่วยให้คำแนะนำเรื่องการเดินทาง ส่วนกรณีที่นักเรียนหรือผู้ปกครองพบการข่มขู่หรือตัดสิทธิอย่างไม่เป็นธรรม กระทรวงระบุว่าร้องเรียนได้ที่ศูนย์พิทักษ์สิทธิ เสรีภาพ และความปลอดภัย กระทรวงศึกษาธิการ ตามรายละเอียดในประกาศของรัฐบาล

สิ่งที่ต้องติดตามต่อจากคำแถลงคือโรงเรียนสื่อสารแนวทางนี้กับครู นักเรียน และผู้ปกครองอย่างไร โดยเฉพาะในช่วงสอบ หากเกิดข้อร้องเรียน ควรติดตามว่าหน่วยงานรับเรื่องดำเนินการอย่างไรและช่วยรักษาโอกาสเรียนหรือสอบของผู้เรียนได้ทันหรือไม่ ขณะนี้สิ่งที่ยืนยันได้คือแนวทางที่กระทรวงกำชับและช่องทางร้องเรียนที่ระบุไว้ ไม่ใช่ผลการดำเนินงานของสถานศึกษาแต่ละแห่งหรือผลของกิจกรรมนัดหมาย