มาเลเซียยกข้อเสนอที่จับต้องได้ขึ้นเวที COP31: ขอให้เงินทุนภูมิอากาศสำหรับเมืองจากกลไกพหุภาคีอย่างน้อย 20% ถูกส่งตรงถึงองค์กรปกครองท้องถิ่นและชุมชนในพื้นที่ตั้งถิ่นฐานไม่เป็นทางการ เพื่อให้คนในพื้นที่ลงมือปรับบ้าน ระบบระบายน้ำ และโครงสร้างพื้นฐานรับมือสภาพอากาศสุดขั้วได้จริง แทนที่จะรอเงินไหลผ่านหลายชั้นจนโครงการล่าช้าหรือไม่ตรงกับความต้องการ
ข้อเสนอนี้มาจาก Nga Kor Ming รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการเคหะและการปกครองท้องถิ่นมาเลเซีย ซึ่งนำคณะผู้แทนประเทศเข้าร่วมการประชุมรัฐภาคีกรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศครั้งที่ 31 หรือ COP31 ที่เมืองอันตัลยา ประเทศตุรกี ระหว่าง 9–20 พฤศจิกายน 2026 เขาเสนอจัดตั้ง “Direct-to-Community Urban Climate Facility” เพื่อจ่ายเงินในรูปเงินอุดหนุนแบบก้อนที่มีความต่อเนื่องและคาดการณ์ได้
ตัวอย่างงานที่ข้อเสนอต้องการให้ชุมชนทำได้ทันทีมีตั้งแต่การปรับปรุงอาคารให้เย็นขึ้นโดยใช้พลังงานน้อยลง การจัดการน้ำฝนและน้ำหลาก ไปจนถึงโครงสร้างพื้นฐานที่ทนต่อสภาพอากาศแปรปรวน ประเด็นสำคัญไม่ใช่เพียงจำนวนเงิน 20% แต่คือการเปลี่ยนผู้รับจากหน่วยงานระดับชาติหรือโครงการขนาดใหญ่ ไปสู่เทศบาลและชุมชนที่รู้ว่าบ้านใดร้อนจัด ทางระบายน้ำจุดใดอุดตัน และพื้นที่ใดขาดร่มเงาหรือระบบเตือนภัย
มาเลเซียอธิบายว่าโครงสร้างงานด้านที่อยู่อาศัยและท้องถิ่นของประเทศช่วยเชื่อมเป้าหมายการปรับตัวระดับชาติกับการปฏิบัติผ่านกฎอาคาร มาตรการประสิทธิภาพพลังงาน และแนวทางวางผังเมืองในองค์กรปกครองท้องถิ่น 156 แห่ง รัฐบาลมาเลเซียยังเสนอให้มองที่อยู่อาศัยที่ทนต่อสภาพภูมิอากาศเป็นทั้งสิทธิขั้นพื้นฐานและสาธารณประโยชน์ ไม่ใช่สินค้าอสังหาริมทรัพย์หรือแหล่งปล่อยคาร์บอนเพียงอย่างเดียว
เหตุผลที่ข้อเสนอนี้ได้รับความสนใจในวันเปิด COP31 คือช่องว่างระหว่าง “แผน” กับ “เงินที่ลงถึงพื้นที่” กำลังชัดขึ้น ข้อมูลของ UN-Habitat จากแผนลดก๊าซเรือนกระจกระดับชาติรุ่นใหม่หรือ NDC 3.0 จำนวน 142 ฉบับ พบว่า 80% มีเนื้อหาเมืองที่พัฒนาชัดเจน เพิ่มจาก 49% ในรอบก่อน และ 45% กล่าวถึงที่อยู่อาศัยกับชุมชนไม่เป็นทางการ แต่มีเพียง 19% ที่ระบุกลไกการเงินภูมิอากาศสำหรับเมือง นั่นหมายความว่าหลายประเทศรู้แล้วว่าต้องทำอะไร แต่ยังไม่มีเส้นทางเงินที่เพียงพอและเป็นระบบ
ช่องว่างด้านเงินทุนมีขนาดใหญ่มาก UN-Habitat ประเมินว่าเมืองทั่วโลกต้องการเงินลงทุนด้านภูมิอากาศประมาณ 4.5 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปีจนถึงปี 2030 ขณะที่กระแสเงินทุนปัจจุบันอยู่ราว 831,000 ล้านดอลลาร์ต่อปี หรือประมาณหนึ่งในห้าของความต้องการ แม้ข้อเสนอ 20% ของมาเลเซียจะไม่สามารถปิดช่องว่างทั้งหมด แต่เป็นความพยายามกำหนด “สัดส่วนขั้นต่ำ” เพื่อไม่ให้ชุมชนปลายทางต้องแข่งขันกับโครงการขนาดใหญ่โดยไม่มีอำนาจต่อรอง
อย่างไรก็ตาม ข้อเสนอนี้ยังไม่ใช่ข้อตกลงร่วมของ COP31 และยังไม่มีรายละเอียดว่ากองทุนพหุภาคีใดจะเข้าร่วม วิธีคัดเลือกชุมชนจะเป็นอย่างไร หรือใครรับผิดชอบตรวจสอบเงินอุดหนุน การส่งเงินตรงสามารถลดขั้นตอนและทำให้โครงการตอบโจทย์พื้นที่ แต่ก็ต้องมีกติกาความโปร่งใส การมีส่วนร่วมของประชาชน การเปิดเผยผลลัพธ์ และการเสริมศักยภาพเทศบาลที่มีบุคลากรจำกัด
สิ่งที่ต้องจับตาต่อไปคือข้อเสนอนี้จะได้แรงสนับสนุนจากประเทศผู้ให้ทุน ธนาคารพัฒนา และกองทุนภูมิอากาศหรือไม่ รวมถึงจะเชื่อมกับการประชุมระดับผู้นำเรื่องความยืดหยุ่นและการปรับตัวของเมืองในวันที่ 12 พฤศจิกายนอย่างไร หากมีการออกแบบกลไกจริง เกณฑ์สำคัญควรครอบคลุมทั้งความเสี่ยงภูมิอากาศ ความเปราะบางของครัวเรือน ความพร้อมของท้องถิ่น และหลักประกันว่าเงินจะไม่หยุดอยู่ที่ที่ปรึกษาหรือโครงการนำร่องระยะสั้น
สำหรับภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แนวคิดนี้มีความหมายมากกว่าการประชุมไกลบ้าน เพราะเมืองจำนวนมากกำลังเจอทั้งน้ำท่วมฉับพลัน คลื่นความร้อน ที่อยู่อาศัยหนาแน่น และงบประมาณท้องถิ่นจำกัด หากเงินภูมิอากาศเข้าถึงชุมชนพร้อมความรู้ทางวิศวกรรมและระบบตรวจสอบที่ดี โครงการขนาดเล็กอย่างหลังคากันร้อน สวนรับน้ำ ทางเดินซึมน้ำ หรือการปรับบ้านผู้สูงอายุ อาจสร้างผลลัพธ์ได้เร็วกว่างานโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่เพียงอย่างเดียว
แหล่งข้อมูล: - [กระทรวงการเคหะและการปกครองท้องถิ่นมาเลเซียผ่าน DMedia: ข้อเสนอส่งเงินภูมิอากาศตรงถึงชุมชน](https://dmedia.penerangan.gov.my/sm) - [Bernama: Malaysia proposes 20% of urban climate finance go directly to communities](https://bernama.com/en/general/news.php?id=2632049) - [UN-Habitat: บทบาทเมืองและหัวข้อ COP31](https://unhabitat.org/cop31) - [UN-Habitat: ช่องว่างระหว่างคำมั่นกับเงินลงทุนด้านภูมิอากาศเมือง](https://unhabitat.org/news/06-nov-2026/cop31-leaders-to-tackle-the-gap-between-urban-climate-commitments-and-action) - [UN-Habitat: Urban Content in NDC 3.0](https://unhabitat.org/urban-content-in-ndc-30-cities-at-the-centre)
