คณะกรรมการการเลือกตั้งแห่งสหภาพเมียนมา (UEC) ออกประกาศเลขที่ 71/2026 กำหนดกรอบเวลารับสมัครผู้สมัครสำหรับการเลือกตั้งซ่อมรัฐสภา โดยเปิดรับรายชื่อระหว่างวันที่ 7–21 ธันวาคม 2569 ถอนชื่อได้ถึงวันที่ 25 ธันวาคม และตรวจสอบคุณสมบัติผู้สมัครตั้งแต่วันที่ 26 ธันวาคม 2569 ถึง 9 มกราคม 2570 ก่อนลงคะแนนในวันที่ 4 เมษายน 2570
ประกาศเรื่องกรอบรับสมัครเผยแพร่เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน ต่อเนื่องจากประกาศกำหนดวันเลือกตั้งซ่อมที่ออกมาก่อนหน้านี้ไม่ถึงหนึ่งสัปดาห์ จึงเป็นสัญญาณว่ากระบวนการเลือกตั้งกำลังเข้าสู่ขั้นตอนปฏิบัติจริง ไม่ได้หยุดอยู่เพียงการประกาศวันลงคะแนน
## 55 เขต ครอบคลุมรัฐสภาหลายระดับ
การเลือกตั้งซ่อมครั้งนี้ครอบคลุม 55 เขต แบ่งเป็นสภาผู้แทนราษฎรระดับสหภาพ 34 ที่นั่ง วุฒิสภา 5 ที่นั่ง และสภารัฐหรือภาคอีก 16 ที่นั่ง ทั้งหมดใช้ระบบผู้ได้คะแนนสูงสุดเป็นผู้ชนะ หรือ First-Past-the-Post
สำนักข่าว Reuters รายงานว่า UEC ของเมียนมาซึ่งได้รับการแต่งตั้งโดยฝ่ายทหารกำหนดการเลือกตั้งซ่อมเพื่อเติมที่นั่งว่าง และหลายเขตอยู่ในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากสงครามกลางเมือง โดยมีเขตในภาคสะกาย รัฐชิน และรัฐฉาน ขณะที่รัฐยะไข่ไม่รวมอยู่ในชุดนี้ ส่วน Associated Press ระบุว่าอย่างน้อยเจ็ดเขตอยู่ในเมืองที่กองทัพเพิ่งยึดคืนจากกลุ่มติดอาวุธ และบางเขตอยู่ในเจ็ดรัฐหรือภาคที่ยังมีการสู้รบ
รายละเอียดนี้ทำให้ประเด็นสำคัญไม่ได้มีเพียงว่าใครจะสมัคร แต่ยังรวมถึงความเป็นไปได้ในการจัดหาเสียง การเข้าถึงหน่วยเลือกตั้ง ความปลอดภัยของประชาชน และการสังเกตการณ์ในพื้นที่ที่สถานการณ์ยังไม่แน่นอน
## ทำไมข่าวนี้กำลังถูกจับตา
นี่จะเป็นการเลือกตั้งครั้งแรกหลังการเลือกตั้งทั่วไปที่สิ้นสุดเมื่อต้นปี 2569 ซึ่งพรรคสหสามัคคีและการพัฒนา (USDP) และพันธมิตรได้ที่นั่งส่วนใหญ่ ขณะที่พรรคฝ่ายค้านสำคัญหลายพรรค รวมถึงพรรคสันนิบาตแห่งชาติเพื่อประชาธิปไตยของอองซานซูจี ถูกยุบหลังไม่เข้าร่วมกระบวนการเลือกตั้ง
Reuters ระบุว่า USDP ครอง 84% ของรัฐสภาสองสภาในปัจจุบัน ดังนั้นการเลือกตั้งซ่อม 55 เขตไม่น่าจะเปลี่ยนสมดุลอำนาจระดับชาติในทันที แต่ผลคะแนนอาจสะท้อนระดับการสนับสนุนพรรคที่เข้าร่วม รวมถึงความสามารถของรัฐในการจัดการเลือกตั้งในพื้นที่ขัดแย้ง
Associated Press รายงานด้วยว่า การเลือกตั้งทั่วไปก่อนหน้านี้จัดได้เพียง 263 จาก 330 เมือง เนื่องจากความขัดแย้งขัดขวางการลงคะแนนในหลายพื้นที่ การนำบางเขตเหล่านั้นกลับเข้าสู่กระบวนการเลือกตั้งซ่อมจึงเป็นทั้งบททดสอบด้านการบริหารและความน่าเชื่อถือ
## ผู้มีสิทธิในต่างประเทศเริ่มขั้นตอนแล้ว
UEC ยังออกประกาศเลขที่ 70/2026 เปิดให้ผู้มีสิทธิชาวเมียนมาในต่างประเทศดาวน์โหลดหรือรับแบบฟอร์ม 15 จากสถานทูตตั้งแต่วันที่ 11 พฤศจิกายน และส่งแบบฟอร์มที่กรอกแล้วระหว่างวันที่ 12 พฤศจิกายนถึง 2 ธันวาคม 2569 เพื่อขอใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้า ขั้นตอนนี้เริ่มก่อนเปิดรับสมัครผู้สมัคร และแสดงว่าการเตรียมงานหลายส่วนกำลังเดินพร้อมกัน
อย่างไรก็ดี การเปิดรับแบบฟอร์มและกำหนดปฏิทินยังไม่ตอบคำถามเรื่องจำนวนผู้สมัคร เขตที่จะแข่งขันจริง หรือเงื่อนไขการหาเสียงในพื้นที่เสี่ยง ข้อมูลเหล่านี้จะชัดขึ้นหลังปิดรับสมัครและสิ้นสุดการตรวจสอบคุณสมบัติในวันที่ 9 มกราคม
## สิ่งที่ต้องติดตามต่อ
จุดแรกคือรายชื่อพรรคและผู้สมัครที่ยื่นในแต่ละเขต โดยเฉพาะพื้นที่ที่เคยจัดการเลือกตั้งไม่ได้ จุดที่สองคือ UEC จะประกาศมาตรการความปลอดภัยและการลงคะแนนล่วงหน้าอย่างไร และจุดที่สามคือการเข้าถึงของสื่อ ผู้สังเกตการณ์ และประชาชนในพื้นที่ขัดแย้ง
อีกประเด็นคือ หากมีการเปลี่ยนเขตหรือระงับการลงคะแนนเพราะสถานการณ์ความปลอดภัย หน่วยงานจะประกาศล่วงหน้าและอธิบายหลักเกณฑ์หรือไม่ ความโปร่งใสของขั้นตอนตั้งแต่รับสมัคร ตรวจคุณสมบัติ จัดทำบัญชีผู้มีสิทธิ จนถึงนับคะแนน จะเป็นปัจจัยสำคัญต่อการประเมินกระบวนการทั้งหมด
แหล่งข้อมูลโดยตรง: [Myanmar International TV—กรอบรับสมัครผู้สมัคร](https://www.myanmaritv.com/news/uec-announcement-announcement-candidate-nomination-schedule), [Reuters—การเลือกตั้งซ่อม 55 เขต](https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-plans-april-by-election-including-conflict-areas-2026-11-06/) และ [Associated Press ผ่าน ABC News—พื้นที่ขัดแย้งและโครงสร้างที่นั่ง](https://abcnews.com/International/wireStory/myanmar-hold-elections-april-including-areas-fighting-persists-137903196)
