มาเลเซียกำลังจัดทำแผนระดับชาติเพื่อย้ายระบบโครงสร้างพื้นฐานสารสนเทศสำคัญไปสู่การเข้ารหัสที่ต้านทานคอมพิวเตอร์ควอนตัม หรือ post-quantum cryptography (PQC) โดยรัฐบาลเตรียมให้หน่วยงานความมั่นคง ผู้กำกับดูแล และผู้ให้บริการโทรคมนาคมร่วมกันสร้างสนามทดสอบวิจัยและพัฒนา ก่อนทยอยเปลี่ยนระบบจริงโดยไม่รบกวนบริการสำคัญ
ฟาห์มี ฟัดซิล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการสื่อสารมาเลเซีย เปิดเผยแนวทางนี้ระหว่างแถลงนโยบายของประเทศในการประชุมผู้แทนผู้มีอำนาจเต็มของสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ หรือ ITU PP-26 ที่กรุงโดฮา เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2026 โดยการประชุมจัดต่อเนื่องถึงวันที่ 11 พฤศจิกายน ทำให้เรื่องนี้ยังอยู่ในกระแสด้านนโยบายดิจิทัลระหว่างประเทศ
คำสั่งเบื้องต้นคือให้คณะกรรมการการสื่อสารและมัลติมีเดียมาเลเซีย หรือ MCMC หารือกับสภาความมั่นคงแห่งชาติ หน่วยงานความมั่นคงไซเบอร์แห่งชาติ หรือ NACSA และบริษัทโทรคมนาคม เพื่อจัดตั้งสนามทดสอบ R&D ร่วมกัน เป้าหมายคือทดลองเทคโนโลยี ตรวจความเข้ากันได้ และวางลำดับการเปลี่ยนผ่านอย่างปลอดภัย แทนการสลับระบบทั้งหมดในคราวเดียว
เหตุผลที่ต้องเตรียมตัวตั้งแต่ตอนนี้คือระบบเข้ารหัสจำนวนมากในปัจจุบันอาศัยโจทย์คณิตศาสตร์ที่คอมพิวเตอร์ทั่วไปแก้ได้ยากมาก แต่คอมพิวเตอร์ควอนตัมที่มีประสิทธิภาพเพียงพอในอนาคตอาจลดเวลาการถอดรหัสลงอย่างมีนัยสำคัญ แม้ยังไม่มีวันที่แน่นอนว่าเครื่องระดับนั้นจะใช้งานได้เมื่อไร หน่วยงานที่ดูแลข้อมูลอายุยาว เช่น รัฐบาล การเงิน โทรคมนาคม พลังงาน และสุขภาพ จำเป็นต้องเริ่มสำรวจระบบและวางแผนล่วงหน้า
PQC ไม่ได้หมายถึงการใช้คอมพิวเตอร์ควอนตัมเข้ารหัสข้อมูล แต่เป็นอัลกอริทึมที่ออกแบบให้ทำงานบนคอมพิวเตอร์ทั่วไปและต้านทานวิธีโจมตีจากทั้งคอมพิวเตอร์แบบเดิมและควอนตัม การเปลี่ยนผ่านจึงครอบคลุมมากกว่าการติดตั้งซอฟต์แวร์ใหม่ ตั้งแต่การทำบัญชีว่าระบบใดใช้กุญแจเข้ารหัสแบบใด การเปลี่ยนใบรับรองดิจิทัล อุปกรณ์เครือข่าย ฮาร์ดแวร์รักษาความปลอดภัย ไปจนถึงการทดสอบกับระบบเก่าที่ไม่สามารถหยุดบริการได้ง่าย
แผนใหม่ต่อยอดจากนโยบาย MyKriptografi ของมาเลเซีย ซึ่ง NACSA ได้วางแผนปฏิบัติการปี 2026–2030 ไว้แล้ว แผนนี้มี 4 เสาหลัก 12 ยุทธศาสตร์ 32 โครงการ และ 80 กิจกรรม ครอบคลุมการกำกับดูแล การพัฒนาบุคลากร การใช้ผลิตภัณฑ์เข้ารหัสที่เชื่อถือได้ และงานวิจัย พัฒนา การค้า และนวัตกรรม เพื่อรับมือความท้าทายทางไซเบอร์รวมถึงยุคควอนตัม
สิ่งสำคัญคือการเปลี่ยนระบบต้องไม่ทำให้บริการที่ประชาชนและเศรษฐกิจพึ่งพาหยุดชะงัก รัฐมนตรีมาเลเซียจึงเน้นมาตรฐานร่วม การทดสอบอุปกรณ์ ความเชื่อมั่นระหว่างรัฐบาลกับภาคอุตสาหกรรม และการทยอยเปลี่ยนเป็นระยะ สนามทดสอบร่วมจะช่วยค้นหาปัญหาความเข้ากันได้ก่อนนำไปใช้ในระบบจริง และเปิดทางให้ผู้ให้บริการหลายรายทดสอบภายใต้เกณฑ์เดียวกัน
เรื่องที่ต้องติดตามต่อคือกรอบเวลาของแผนแห่งชาติ รายชื่อระบบโครงสร้างพื้นฐานสำคัญที่จะเริ่มก่อน มาตรฐาน PQC ที่มาเลเซียเลือกใช้ วิธีจัดการข้อมูลที่ต้องเก็บรักษาหลายสิบปี และตัวชี้วัดจากสนามทดสอบร่วม นอกจากนี้ยังต้องดูว่ารัฐบาลจะกำหนดเส้นตายให้หน่วยงานรัฐ ธนาคาร โทรคมนาคม และบริการสำคัญหรือไม่ รวมถึงงบประมาณและกำลังคนที่จะใช้ในการย้ายระบบ
สำหรับประเทศอื่นในอาเซียน ความเคลื่อนไหวของมาเลเซียมีนัยสำคัญ เพราะเครือข่ายการเงินและโทรคมนาคมเชื่อมต่อกันข้ามพรมแดน หากประเทศหนึ่งเปลี่ยนมาตรฐานแต่คู่เชื่อมต่อยังไม่พร้อม อาจเกิดปัญหาความเข้ากันได้ ความร่วมมือผ่าน ITU และมาตรฐานร่วมจึงเป็นอีกส่วนที่ต้องจับตาควบคู่กับแผนภายในประเทศ
แหล่งข้อมูล: - [BERNAMA: Malaysia Developing National Plan for Post-quantum Cryptography](https://www.bernama.com/en/general/news.php?id=2632062) - [NACSA: MyKriptografi Action Plan 2026–2030](https://www.nacsa.gov.my/pelan-tindakan-mykriptografi.php) - [Malay Mail: Malaysia developing national PQC plan](https://www.malaymail.com/news/malaysia/2026/11/10/itu-pp-26-malaysia-developing-national-plan-for-post-quantum-cryptography-says-fahmi/242704)
