คนทำงานกองถ่ายภาพยนตร์ ซีรีส์ และละครไทยอาจได้เห็นกติกาการทำงานที่ชัดขึ้น หลังกระทรวงแรงงานเปิดโต๊ะหารือกับสมาคมวิชาชีพ ผู้ผลิต และนักวิชาการ เพื่อจัดทำมาตรฐานขั้นต่ำด้านสัญญาจ้าง ชั่วโมงทำงาน ความปลอดภัย และสิทธิการใช้ภาพ–เสียงกับเทคโนโลยี AI ประเด็นที่ได้รับความสนใจมากที่สุดคือข้อเสนอให้มีเวลาพักระหว่างการเลิกงานหนึ่งรอบกับการเริ่มงานรอบถัดไป หรือ “Turn Around” อย่างน้อย 10 ชั่วโมง
การประชุมมีขึ้นเมื่อ 21 ตุลาคม 2569 โดยกระทรวงแรงงานระบุว่ามีผู้แทนจากอุตสาหกรรมบันเทิงและภาควิชาการกว่า 30 รายชื่อ ครอบคลุมผู้กำกับ นักแสดง ช่างภาพ นักเขียนบท นักลำดับภาพ คนทำเสียง ผู้จัดหาสถานที่ ฝ่ายศิลป์ ตลอดจนค่ายภาพยนตร์ สตูดิโอ และผู้ให้บริการอุปกรณ์ เป้าหมายคือหาวิธีลดผลกระทบต่อสุขภาพ ความปลอดภัย และชีวิตของทั้งคนเบื้องหน้าและเบื้องหลัง
ข้อเสนอ Turn Around 10 ชั่วโมงไม่ใช่การกำหนดว่ากองถ่ายทำงานได้เพียง 10 ชั่วโมงต่อวัน แต่หมายถึงช่วงพักขั้นต่ำก่อนเรียกกลับมาทำงานรอบใหม่ กระทรวงแรงงานรายงานว่าผู้ร่วมประชุมเกินกว่าครึ่งเห็นด้วยกับแนวทางนี้ และสมาคมวิชาชีพจะนำไปผลักดันในเครือข่าย อย่างไรก็ตาม เพดานชั่วโมงทำงานต่อวันยังไม่มีข้อสรุป เพราะรูปแบบงานกองถ่ายมีความยืดหยุ่นและแตกต่างกันมาก ตั้งแต่งานสตูดิโอ ฉากกลางคืน ไปจนถึงการถ่ายทำต่างจังหวัด
เหตุที่เรื่องนี้กำลังเป็นกระแส เพราะคนทำงานสร้างสรรค์จำนวนมากทำงานเป็นฟรีแลนซ์หรือรับจ้างเป็นโครงการ กติกาเรื่องเวลาพัก ค่าล่วงเวลา และวันจ่ายเงินจึงอาจไม่สม่ำเสมอ รายงานของ Thailandplus ซึ่งสรุปร่างที่นำเข้าสู่การหารือ ระบุปัญหาการทำงานต่อเนื่องเกิน 16 ชั่วโมง การไม่มีสัญญาที่เป็นธรรม และการค้างจ่ายค่าจ้าง พร้อมเสนอให้ทำสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน ระบุขอบเขตงาน ค่าตอบแทน อัตรา OT และวันจ่ายเงินให้ชัดเจน
ร่างก่อนการหารือยังเสนอเวลาทำงานปกติไม่เกิน 10 ชั่วโมง เพดานสูงสุดไม่เกิน 14 ชั่วโมง และ Turn Around ไม่น้อยกว่า 12 ชั่วโมง แต่ผลประชุมที่กระทรวงแรงงานเผยแพร่ภายหลังพูดถึงแนวทางพักอย่างน้อย 10 ชั่วโมง และระบุว่าเพดานชั่วโมงทำงานยังต้องรวบรวมข้อมูลเพิ่มเติม ตัวเลข 10 กับ 12 ชั่วโมงจึงสะท้อนขั้นตอนของข้อเสนอที่ยังอยู่ระหว่างปรับ ไม่ควรตีความว่าเป็นกฎหมายหรือข้อบังคับที่มีผลแล้ว
อีกส่วนที่น่าจับตาคือความปลอดภัยในฉากเสี่ยง ร่างมาตรฐานเสนอให้มีเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยประจำกอง ประเมินความเสี่ยง และใช้ผู้เชี่ยวชาญควบคุมฉากสตันท์หรืออาวุธ รวมถึงสิทธิของคนทำงานในการปฏิเสธงานที่เสี่ยงอันตรายโดยไม่ถูกลงโทษ สำหรับนักแสดงเด็ก มีข้อเสนอเรื่องใบอนุญาต จำกัดชั่วโมงตามอายุ มีผู้ดูแลสวัสดิภาพ และต้องไม่กระทบการศึกษา
ด้านเทคโนโลยี AI ร่างมาตรฐานเสนอหลัก “Consent, Compensation, Control” หรือความยินยอม ค่าตอบแทน และสิทธิการควบคุม โดยแยกสัญญาการใช้ AI หรือการสแกนดิจิทัลออกมาต่างหาก และไม่ให้นำภาพหรือเสียงไปฝึก AI โดยไม่ได้รับอนุญาต หากข้อเสนอนี้ถูกใส่ในมาตรฐานฉบับสุดท้าย จะกระทบโดยตรงต่อทั้งนักแสดง ผู้ให้เสียง และผู้ผลิตที่เริ่มใช้เครื่องมือสร้างสรรค์ดิจิทัลมากขึ้น
ขั้นต่อไป กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานจะรวบรวมข้อมูลและข้อเสนอทั้งหมดเพื่อจัดทำกรอบทางกฎหมายและแนวทางมาตรฐานสำหรับกองถ่าย สิ่งที่ต้องติดตามคือมาตรฐานฉบับสุดท้ายจะใช้กับลูกจ้างและฟรีแลนซ์อย่างไร จะเป็นแนวปฏิบัติสมัครใจหรือข้อบังคับ และกลไกตรวจสอบ–ร้องเรียนจะทำงานได้จริงเพียงใด
แหล่งข้อมูล: [กระทรวงแรงงาน](https://www.mol.go.th/news/%E0%B8%A3%E0%B8%A1%E0%B8%A7-%E0%B9%81%E0%B8%A3%E0%B8%87%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99-%E0%B8%A1%E0%B8%AD%E0%B8%9A-%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%A9%E0%B8%B2%E0%B8%AF-%E0%B8%96%E0%B8%81%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%AD%E0%B8%AD%E0%B8%81-%E0%B8%81%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%9B%E0%B8%A5%E0%B8%AD%E0%B8%94%E0%B8%A0%E0%B8%B1%E0%B8%A2-%E0%B8%A5%E0%B8%B8%E0%B8%A2%E0%B8%A2%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8%90%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B9%81%E0%B8%A3%E0%B8%87%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%AA%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%84%E0%B9%8C-%E0%B8%84%E0%B8%B8%E0%B8%A1%E0%B8%8A%E0%B8%B1%E0%B9%88%E0%B8%A7%E0%B9%82%E0%B8%A1%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B8%B3%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99-%E0%B8%84%E0%B8%B8%E0%B9%89%E0%B8%A1%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%AA%E0%B8%94%E0%B8%B4%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%84%E0%B8%99%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%B4%E0%B8%87) และ [Thailandplus](https://www.thailandplus.tv/archives/1065536)
