ประเด็น “ค่าธรรมเนียมนักท่องเที่ยวต่างชาติ” กลับมาอยู่ในความสนใจอีกครั้ง หลังคณะกรรมการบริหารกองทุนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวไทยประชุมเมื่อ 6 พฤศจิกายน 2569 และหยิบร่างประกาศเกี่ยวกับการจัดเก็บค่าธรรมเนียมขึ้นพิจารณา แต่ข้อมูลทางการล่าสุดยังไม่ได้ระบุวันเริ่มจัดเก็บ และไม่ควรตีความว่าผู้เดินทางต้องจ่ายเงินแล้วในขณะนี้

[กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา](https://www.mots.go.th/news/1003996) ระบุว่า การประชุมครั้งที่ 3/2570 ติดตามความคืบหน้าของกองทุน รับทราบผลการประชุมคณะกรรมการนโยบายการท่องเที่ยวแห่งชาติ และพิจารณาร่างประกาศที่เกี่ยวข้องกับค่าธรรมเนียม เพื่อกำหนดแนวทางและดำเนินการตามขั้นตอนต่อไป ข่าวประชาสัมพันธ์ฉบับนี้ไม่ได้ประกาศอัตรา วันเริ่มเก็บ ช่องทางชำระ หรือรายชื่อผู้ได้รับยกเว้นอย่างเป็นทางการ

จุดที่ต้องแยกให้ออกมีสามระดับ คือ “แนวคิดหรือร่างมาตรการ” “การอนุมัติ” และ “การมีผลบังคับใช้” การที่บอร์ดหยิบร่างประกาศขึ้นพิจารณายังไม่เท่ากับการเริ่มเก็บค่าธรรมเนียม นักท่องเที่ยว ผู้ประกอบการ และสายการบินจึงควรรอประกาศที่มีรายละเอียดครบถ้วนจากหน่วยงานรัฐ แทนการอ้างอิงตัวเลขหรือวันเริ่มใช้จากโพสต์ที่ไม่มีแหล่งที่มา

ก่อนหน้านี้ [คณะกรรมการนโยบายการท่องเที่ยวแห่งชาติ](https://secretary.mots.go.th/news/7977) รายงานเมื่อ 3 พฤศจิกายนว่า ผลรับฟังความคิดเห็นต่อแนวทางจัดเก็บอยู่ในทิศทางค่อนข้างดี แต่ยังต้องรวบรวมข้อเสนอแนะและประเมินผลกระทบต่อภาคท่องเที่ยว ก่อนเสนอคณะรัฐมนตรี โดยย้ำชัดในเวลานั้นว่ายังไม่มีการอนุมัติให้เริ่มจัดเก็บค่าธรรมเนียม

ร่างที่กระทรวงเคยเปิดเผยในการรับฟังความคิดเห็นเสนออัตรา 450 บาทต่อคน สำหรับนักท่องเที่ยวต่างชาติที่เข้าเกณฑ์และเดินทางเข้าประเทศทางอากาศเมื่อประกาศมีผล ส่วนช่องทางบกและทางน้ำเสนอให้ชะลอออกไปหนึ่งปี รายได้จะเข้ากองทุนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวไทย โดยส่วนหนึ่งตั้งใจใช้จัดทำประกันภัยสำหรับผู้ชำระค่าธรรมเนียม และอีกส่วนสนับสนุนการฟื้นฟูหรือพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว

ข้อมูลจาก [เวทีรับฟังความคิดเห็นของกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา](https://www.mots.go.th/news/1003943) เมื่อ 6 ตุลาคม ระบุว่า มีผู้ร่วมตอบแบบออนไลน์ 5,954 คน ร้อยละ 80.50 เห็นด้วยกับร่างประกาศ และร้อยละ 78.30 เห็นด้วยกับอัตรา 450 บาท อย่างไรก็ตาม ตัวเลขสนับสนุนจากการรับฟังความคิดเห็นไม่ใช่ผลอนุมัติ และยังมีโจทย์ที่ต้องออกแบบ เช่น วิธีจัดเก็บ ข้อยกเว้นสำหรับผู้เดินทางข้ามแดนประจำ ผลกระทบต่อการตัดสินใจเดินทาง และเงื่อนไขประกันภัยที่ใช้ได้จริง

เหตุผลที่เรื่องนี้กลับมาเป็นกระแสคือ มาตรการแตะทั้งต้นทุนการเดินทาง ความปลอดภัยของนักท่องเที่ยว ภาระค่ารักษาพยาบาลที่เรียกเก็บไม่ได้ และการจัดหาเงินเพื่อดูแลแหล่งท่องเที่ยว กระทรวงประเมินไว้ในการหารือเดือนตุลาคมว่า หลังหักค่าจัดเก็บและค่าประกันภัย อาจมีเงินอย่างน้อยราว 8,000 ล้านบาทต่อปีสำหรับพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว แต่ตัวเลขดังกล่าวเป็นประมาณการภายใต้ร่าง ไม่ใช่รายได้ที่เกิดขึ้นแล้ว

ฝั่งผู้ประกอบการยังต้องการความชัดเจนว่าค่าธรรมเนียมจะรวมในบัตรโดยสารหรือชำระแยก ใครเป็นผู้ตรวจสิทธิ ผู้โดยสารต่อเครื่องหรือผู้เดินทางที่ไม่ได้มีสถานะนักท่องเที่ยวจะถูกจัดการอย่างไร และระบบคืนเงินหรือแก้ข้อผิดพลาดจะทำงานแบบไหน หากออกแบบไม่ดี มาตรการอาจเพิ่มขั้นตอนที่สนามบินหรือสร้างความสับสนให้ผู้เดินทางได้

เรื่องประกันภัยก็เป็นหัวใจสำคัญ เพราะคำว่า “มีประกัน” ต้องแปลเป็นเงื่อนไขที่ตรวจสอบได้ เช่น วงเงินคุ้มครอง ข้อยกเว้น โรงพยาบาลจะเช็กสิทธิอย่างไร และนักท่องเที่ยวที่มีประกันส่วนตัวอยู่แล้วจะได้รับความคุ้มครองซ้ำหรือไม่ กระทรวงระบุว่ากำลังพิจารณารูปแบบที่สถานพยาบาลตรวจสิทธิและเบิกจ่ายได้จริง เพื่อลดภาระหนี้ค่ารักษาที่เรียกเก็บไม่ได้

สิ่งที่ควรจับตาต่อมีสี่เรื่อง ได้แก่ การตัดสินใจของคณะกรรมการนโยบายการท่องเที่ยวแห่งชาติและคณะรัฐมนตรี อัตราและขอบเขตผู้เสียค่าธรรมเนียม วิธีจัดเก็บที่ไม่เพิ่มคอขวด ณ ด่านเข้าเมือง และระบบเปิดเผยรายรับ–รายจ่ายของกองทุนให้ตรวจสอบได้ หากยังไม่มีประกาศอย่างเป็นทางการ นักท่องเที่ยวยังไม่ควรถูกเรียกเก็บเงินโดยอ้างมาตรการนี้

สรุปในเวลานี้คือ รัฐบาลยังเดินหน้าพัฒนาร่างค่าธรรมเนียมและกลไกกองทุน แต่สถานะล่าสุดคืออยู่ในกระบวนการพิจารณา ไม่ใช่มาตรการที่เริ่มบังคับใช้แล้ว ความชัดเจนของประกาศสุดท้าย—โดยเฉพาะวันเริ่มเก็บ ผู้ได้รับยกเว้น ช่องทางชำระ และสิทธิประกันภัย—จะเป็นตัวตัดสินว่ามาตรการนี้เพิ่มคุณภาพการท่องเที่ยวได้จริงหรือเพียงเพิ่มต้นทุนและความยุ่งยาก