เวียดนามกำลังพิจารณามาตรการลดค่าครองชีพด้านพลังงานครั้งใหม่ โดยเสนอให้ลดภาษีสรรพสามิตน้ำมันเบนซินทุกชนิดเหลือ 0% และให้การไฟฟ้าเวียดนามหรือ EVN จัดทำแผนลดราคาขายปลีกไฟฟ้าเฉลี่ยในช่วงวันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 ถึง 31 มีนาคม 2570 อย่างไรก็ตาม มาตรการทั้งสองยังอยู่ระหว่างการประเมินและอนุมัติ ไม่ใช่ราคาที่มีผลบังคับใช้แล้ว
สำนักข่าวรัฐบาลเวียดนามระบุว่า รองนายกรัฐมนตรีเหงียน วัน ถัง มอบหมายให้กระทรวงการคลังประสานกระทรวงอุตสาหกรรมและการค้า กระทรวงยุติธรรม และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ตรวจสอบฐานกฎหมาย อำนาจอนุมัติ ผลกระทบ และความเป็นไปได้ของการลดภาษีสรรพสามิตน้ำมันทุกชนิดเหลือศูนย์ พร้อมเสนอเรื่องต่อผู้มีอำนาจพิจารณาก่อนวันที่ 1 พฤศจิกายน
อัตราภาษีที่กำลังถูกทบทวนมีความแตกต่างตามชนิดน้ำมัน ภายใต้กฎหมายภาษีสรรพสามิตที่มีผลตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2569 น้ำมันเบนซินทั่วไปถูกเก็บ 10% ขณะที่น้ำมันผสมเอทานอล E5 และ E10 อยู่ที่ 8% และ 7% ตามลำดับ หากข้อเสนอผ่าน การลดเหลือ 0% จะเป็นมาตรการชั่วคราวราวห้าเดือน ไม่ใช่การยกเลิกภาษีถาวร
ด้านค่าไฟ รองนายกรัฐมนตรีสั่งให้ EVN ทบทวนต้นทุนและประหยัดค่าใช้จ่ายให้มากที่สุด เพื่อจัดทำทางเลือกลดราคาขายปลีกไฟฟ้าเฉลี่ย จากนั้นต้องส่งกระทรวงอุตสาหกรรมและการค้าตรวจสอบ การสั่งให้จัดทำแผนจึงยังไม่รับประกันว่าค่าไฟของทุกครัวเรือนจะลดเท่ากัน เพราะเวียดนามใช้โครงสร้างอัตราค่าไฟบ้านแบบขั้นบันได และรายละเอียดการลดราคา รวมถึงวิธีส่งผ่านประโยชน์ไปยังผู้ใช้แต่ละกลุ่ม ยังไม่ได้ประกาศ
ข่าวนี้ได้รับความสนใจเพราะเวียดนามกำลังเผชิญโจทย์สองด้านพร้อมกัน ด้านหนึ่งต้องช่วยครัวเรือนและธุรกิจรับภาระค่าพลังงาน อีกด้านต้องควบคุมเงินเฟ้อและรักษาแรงส่งทางเศรษฐกิจ ข้อมูลทางการที่ Reuters อ้างถึงระบุว่า เงินเฟ้อรายปีอยู่ที่ 5.08% ในเดือนกันยายน สูงกว่าเป้าหมายเงินเฟ้อปี 2569 ที่ประมาณ 4.5% ขณะที่เศรษฐกิจไตรมาสสามเติบโต 9.95% แต่การจะบรรลุเป้าหมายทั้งปีอย่างน้อย 10% ต้องอาศัยการเติบโตไตรมาสสุดท้ายที่สูงมาก
การลดภาษีน้ำมันอาจช่วยลดต้นทุนการเดินทางและขนส่ง หากผู้ประกอบการส่งผ่านภาษีที่ลดลงไปยังราคาหน้าปั๊มจริง ส่วนค่าไฟที่ลดลงอาจบรรเทาต้นทุนร้านค้า โรงงาน และครัวเรือน แต่ผลสุทธิขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ทั้งราคาน้ำมันโลก ค่าเงิน ต้นทุนการผลิตไฟฟ้า และช่วงเวลาที่หน่วยงานกำกับอนุมัติ มูลค่าภาษีที่รัฐสูญเสียและฐานะการเงินของ EVN ก็เป็นประเด็นที่ต้องประเมินควบคู่กัน
เวียดนามเคยใช้มาตรการภาษีพลังงานชั่วคราวมาแล้วก่อนหน้านี้ และยังคงใช้มาตรการลดภาษีบางประเภทกับเชื้อเพลิงจนถึงสิ้นปี 2569 ข้อเสนอรอบนี้มุ่งเฉพาะภาษีสรรพสามิตน้ำมันและราคาขายปลีกไฟฟ้า จึงไม่ควรตีความว่าเป็นการลดภาษีพลังงานทุกประเภทพร้อมกัน
สิ่งที่ต้องจับตาในไม่กี่วันข้างหน้าคือ หน่วยงานผู้มีอำนาจจะอนุมัติอัตรา 0% ตามกรอบเวลาที่เสนอหรือไม่ ค่าไฟเฉลี่ยจะลดลงเท่าใดและครอบคลุมผู้ใช้กลุ่มใด รวมถึงราคาหน้าปั๊มจะปรับลงสอดคล้องกับภาษีหรือถูกหักล้างด้วยต้นทุนอื่น หากมาตรการผ่านตามกำหนด จะเป็นการอัดแรงช่วยเหลือด้านพลังงานก่อนเข้าสู่ปลายปี แต่จนกว่าจะมีประกาศอย่างเป็นทางการ ผู้บริโภคยังไม่ควรคำนวณรายจ่ายโดยสมมติว่าราคาน้ำมันและค่าไฟลดลงแน่นอน
